Untitled

Jîn û Hebûn

Ez xumxuma ava çeman,

Ez çerx û govend û sema,

Tîn im di nêv kat û lema,

Jîn im, hebûn im, tevger im.

Bayê siba tê xweş ez im,

Berfa sibatê xweş ez im,

Xurtî di latê xweş ez im,

Hişk û ziwa bin, ez ter im

Giranbiha me, zêr û dur

Ez tim hebûn im, xurt û gur,

Yaqût û lal û gewher im.

Pêşve diçim kar û xebat,

Di nav çiyan de hîm û lat,

Pêlan didim Zab û Ferat,

Çelq û xumîn û gur-gur im.

Pir xurt û hêz im ez hebûn,

Ez pêşveçûn û serxwebûn,

Herdem di nav damar û xûn,

Ez her heme, qet namir im.

Bihişt ez im, agir ez im,

Bakir ez im, rakir ez im,

Xemgîn kir û şa kir ez im,

Herdem didim, ez na kirim.

Jîn im, bihar im har û dîn,

Candar bi min herdem bi tîn,

Min dane wan ev hilm û bîn,

Dinêv hebûnê cîgir im.

Ev ax û ba û av im ez,

Ev pêtî û alav im ez,

Xweş ronî û pertav im ez,

Xurtî di zendên karker im.

Herdem heme, peyda me ez,

Tava riwê xeyda me ez,

Cama bi dest Seyda me ez,

Ez ol û vîn û bawer im.

Jîna Cegerxwîn im ji dil,

Ez xurtî û tîn im di dil,

Ez hêz û xurtî me di mil,

Karim vî laşî ragirim.

Cigerxwîn

Şair Cigerxwîn

Agirê Evîndarî

Şev tev çûye îdî ma tu hew tê lo

Ez ranazim, kengî bê te xew tê lo

Xanî bûye zindan tê de ranazim

Ta sipîdê qîr û nal û tew tê lo

Te j’min dil bir carek mi j’ter nego na,

Te rû kul kir carek mi j‘ter nego na

Ma ji bo çi, îro tu j’min xeyîdye?

Te ji min çidkir, carek mi j’ter nego na

Ay dil, ay dil, ma kes nîn e mîna wî?

Bo çi her dem wer dilxwazê dîna wî?

Ahî dema destê wî l’bin serê min!

Bi min xweş tê gelek hilm û bîna wî

Tenê hiştim ay dil îşev çima çû?

Wî ez kuştim, ay dil îşev çima çû?

Rabe peykev ay dil zû wî werîne

Tev biriştim ay dil îşev çima çû?

Cigerxwîn

Şair Cigerxwîn

Ah Şêrînê

Şêrînê, şêrînê

_____Gulçîçek û nesrînê

_____________Rû sorgula evînê

____________________Ez dil didim mizgînê

Şêrînê, şêrînê

________Ez dîn kirim

_________________Bê dînê

Şêrînê rû li rojê

_______Lêv ji gula berrojê

____________Bi çavan dil disojê

__________________Serxweş kirim wê dînê

Şêrînê, şêrînê

________Ez dîn kirim

_________________Bê dînê

Şêrînê çavxezalê

________Ebrû ji rengê dalê

____________Min can û dil li balê

___________________Sîng bexçeyê evînê

Şêrînê, şêrînê

________Ez dîn kirim

_________________Bê dînê

Şêrînê nazedarê

________Sêva sor îli darê

______________Rû wek gula biharê

______________________Lêv melhema birînê

Şêrînê, şêrînê

________Ez dîn kirim

_________________Bê dînê

Şêrînê bejne serwê

_________Qêrînê min li ser wê

_________________Kengî ji dev şeker wê

__________________________Bidî min ew di jînê

Şêrînê, şêrînê

________Ez dîn kirim

_________________Bê dînê

Şêrînê serbilindê

_________Şepal û gewr û rindê

_________________Çil sal e ez li bendê

Şêrînê, şêrînê

________Ez dîn kirim

_________________Bê dînê

Şêrînê pir delalê

_______Ebrû ji rengê dalê

______________Ronahiya şemalê

____________________Nazdar û nazenînê

Şêrînê, şêrînê

________Ez dîn kirim

_________________Bê dînê

Şêrînê gewr û sorê

________Guh nadî zulm û zorê

_________________Pozbilindê li jorê

_______________________Ji dil re pir bi kînê

Şêrînê, şêrînê

________Ez dîn kirim

_________________Bê dînê

Şêrînê rûj i tavê

________Lev kas e, mey di navê

________________Pir kûrê bê peravê

______________________Xweş dawerê evînê

Şêrînê, şêrînê

________Ez dîn kirim

_________________Bê dînê

Şêrînê gewr û bozê

__________Gotin xweşê, bi sozê

__________________Her dem ji bo me dozê

________________________Carek were civînê

Şêrînê, şêrînê

________Ez dîn kirim

_________________Bê dînê

Şêrîn hatî ji derda

_________Dil bir û can bi ser da

________________Tîrek li nêv cegerda

______________________Der bû ceger bi xwînê

Şêrînê, şêrînê

________Ez dîn kirim

_________________Bê dînê

(Cigerxwîn, Stockholm, 4.9.1979)

Şair Cigerxwîn

Azadîxwaz im

Tîp û lekên kurd ketin zinaran

Li hawîr bumba bû gullebaran

Êrîşdibin der komên neyaran

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Şev ta sipîdê me nîne qet xew

Cihan li ber me dibîte rew - rew

Nêrkew nexwenî, çi bêyî mêkew?

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Bavê te çû şer, şêr e li meydan

Êrîş dibin ser Îran û Tûran

Destên xwe dan hev kurmanc û dostan

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Kengî mezin bû, divêm bixwênî

Rewşa cîhanê tu xweş bibênî

Ji nû tu karî dijmin derênî

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Keç û kurên kurd hemî şîyar bin

Ji bo serbestî hemî li kar bin

Ji hev re dost bin, dijê neyar bin

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Dijware dijmin, Tûran û Firs e

Gernas û mêr be, ji wan metirse

Sibê şiyarbû, li min mepirse

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Ji bo xweş bin dem û gevên te

Ezê sipîdê bighê bavê te

Bere ziwabin herdu çavên te

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Milên xwe bidme milên berane

Di şer da en tev xûşk û birane

Êrîş bikin em, lê şer girane

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Bizane, xwendin ji bo we derman

Da ku bizanin qanûn û ferman

Derxin ji dil em van tirs û şerman

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Destên xwe bidne destên çepên rom

Bibin partîzan bi leshker û kom

Carek metirsin ji 'hok' û 'fantom'

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Dibî bavê te di şer de bimrî

Zinhar kurê min nebî tu bigrî

Em têne kuştin ji bo tu nemrî

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Dijmin naçî der bi lav û gazê

Xwînê nerêjî naghê daxwazê

Siba diçim şer divêm tu razê

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Şêx û melan em tev kirne derwêş

Ev bû du sed sal, em bûne berbêş

Ba bêne kuştin, nemêni ev êş

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Şîn tê bi xwînê dara serbestî

Îdî naxwazin dîlî, bindestî

Ev êlperestî, ev olperestî

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

Mirovperestim mîna Cigerxwîn

Serbest bijîn tev, ne wek 'Mem' û 'Zîn'

Jîna serbestî, divê me ev jîn

De rabe ser xwe, kurê min rabe!

(Cigerxwîn, Dîwana 7a, Hêvî)

Şair Cigerxwîn

Bi Ser Çiyan Ketin

Heval megrî çiya herdem

Cihê xweşmêr û şêra ye

Dîwarê serxwebûna kurd

Ji laşê xurtemêra ye

Serfirazî bilind e, lê;

Bi xwîn û kotek û zor e

Bi jêrdeçûne bindestî

Berê kurdan li berjor e

Tenê serbestî eywan e

Bilind û berze bala ye

Tenê şûna serê min, te

Di jorê wê de vala ye

Di kurtan de eger razî

Tu dê xewnên bînî

Kirasê tirs û sawîran

Li xokî tim tu xemgînî

Ji doza xwe venabin

Dixwazin ta wekû saxin

Gelek şerm e ku em sax in

û dijmin hê dinav bax in.

Cigerxwîn

Şair Cigerxwîn

Bilbil û Gul

Bilbilê dilkul dinalî,

Her li ser dêmên gulê,

Gul çi zanî ku li ser kê,

Wer dinalî bilbil e?

Pertewa dêmên sipî

Carek li dil ku ew nedî

Çend bikî qêrîn û zarî

Kî dizanî dil kul e?

Dilgirê wek bilbilê

Herdem bi nalîn û girî

Girtiyê benda evînê

Dil li benda sunbil e.

Dilbijê bê çare çibkî

Bil ji qêrîn û girî

Ê di benda dil revînê

Kî dizanî bê dil e?

Ev xem û derd û elem

Ku min di dil de pir civîn

Tev ji pêt û pertewa

Şaha bi tac û sunbil e

Ew kesê sewdan li ser

Naçî rêza dilgiran

Her çiqasî ew bi gazî

Rengê dengê zengil e

Ger ji dêmên sorgulî

Pertew nedî nêv can û dil

Nakevî nêv bend û dava

Zulfê mest û fulfil e

Ez di benda dilrevayê

Tîr ji birhan têne dil

Lêw me dil herdem bi destê

Nazika reş-kakile

Ew kesê carek diye

Derdê evînê wî bi dil

Jar û sergerdan û meste

Xweş dizanî 'moşkil e'

Pertewa dîdariyê

Ku mêxolî ez kirim

Laleş a min ser li ber

Danî li sîng û paşilê

Bûye çil sal ku cigerxwîn

Bû ji tîrên ebriwan

Lew me dermanê birînê

Lêv û sêvên paxile

Cigerxwîn

Şair Cigerxwîn

Bîranîn

Ey dilo jaro li kûne,

Desht û zozanê dimin?

Kanî ew cejn û sema û

Geşt û seyranê dimin?

Guh bide ber qîr

Û nal û ah û waxanê dimin

Min divê ku nû ciwanbim

Biçme nav bax û rezan

Kanî ev reng nuciwanî?

Kanî bostanê dimin?

Şahî û nûroze îro

Tên semayê kesk û sor

Têne ber çavên me gav û

Çax û dewranê dimin

Keske sorin çox bi surme

Ser bi zêrin cerg û bez

Ka li kûne: dehrî û

Xeftan û mîtanê dimin?

Ah di bîra minde mane

Ew demên şêrîn û xweş

Tevger û lîzên bi lotik

Dengû xoşxwanê dimin

Min di nav bax û rezande

Lot didan bê tirs û pirs

Min gul û nêrgiz didan hev

Ka gulistanê dimin?

Serxweşê dengê bilûra

Wî şiwanê ber zinêr

Kanî îro ew bilûr û

Ew bilûrvanê dimin?

Tev di bin lingên neyaran

Tên pelaxtin yek bi yek

Ew kelat û ew sera û

Birc û eywanê dimin

Ey Cigerxwîn bes bibêje

Pir dirêje ev deram

Maçê lêvê erxewanî

Derd û dermanê dimin.

(Cigerxwîn, Dîwana 6a, Şefaq)

Şair Cigerxwîn

Çavreşa Min

Şêrîn û çavreşa min, gelek delal e dîlber,

Ya Reb çi şox û şeng e, ciwan û rind û nûber.

Narîn û bînxweş û geş, qibla me aşiqan e,

Letîf û zehre-sîma şepal e wek gula zer.

Sîne çi gewr û boz e berdane ser du fincan,

Sed heyf û sed mixabin destê çepel herin ser.

Çen gewher û diran-zêr şekir ji dev dibarî,

Di guh de zerguhar im, gerden belor û mermer.

Çavên nekilkirî, reş xweya ye poz bilind e,

Rû pût û lat û mabût zilfên siyah du ejder.

Weqs û qezeh du ebrû bisk û kezî ji maran,

Runiştî textê Dara taca keyan li ser ser.

Bi Ehreman nizanim, pesnê wê ez çi bêjim,

Pûtxane pû ji bo min, min ser keşî li hember.

Yarê te ez Cegerxwîn, bêdîn kirim, kirim dîn,

Miftî ez im di eşqê, rabe bikuj bi xençer.

Cigerxwîn

Şair Cigerxwîn

Dayê Tu Megrî!

Rom û ecem tev welat vegirtin

Bindest dijîn em, ji ber ku kurd in

Çira û rewşen li me vemirtin